Мәселелердің себептерін түсіну

Бұған аллергияны, демікпені және үнемі ашық жүретін ауызды қосыңыз. Балалардың көбінде бет-жақ дамуын бұзатын кем дегенде бір миофункционалдық мәселе болады.

Тіл мен ерін дұрыс жұмыс істемесе, тістер қисық өседі, ал жақтар нашар дамиды. Мұның бәрі миофункционалдық зиянды әдеттер деп аталады. Функция дұрыс болса, жақтар жақсы дамып, тістерге орын жеткілікті болады.

Баланың беті алға және төмен қарай өскен сайын (көлденең және тік өсу), бет бұлшықеттері жақтарға әсер етіп, олардың пішінін анықтайды.

Бұлшықеттер дұрыс жұмыс істеп, тіл дұрыс орналасса және ауыз көбіне жабық болса, бала өзінің генетикалық әлеуетін толық аша алады. Сонда алдыңғы тістерге де, артқы тістерге де орын жетеді.

Тыныс алу

Бала ауызбен тыныс алса, тіл дұрыс орналаса алмайды, ал ауыз ашық қалады. Соның салдарынан жақтар мен бет бұлшықеттері беттің алға қарай (көлденең) өсуіне кедергі келтіріп, бет төмен қарай өседі. Тік өсу басым болып, жақтар тарылады, бет дұрыс дамымайды.

Бейнеде көлденең өсудің қаншалықты баяулағаны және жақтардың қалай тарылғаны көрсетілген. Нәтижесінде балада дұрыс емес тістем қалыптасып, ақыл тістеріне орын жетпейді.

Тіл

Факт: тіл — ағзадағы ең күшті бұлшықеттердің бірі. Ол 500 г/см²-ге дейін қысым түсіре алады. Салыстыру үшін: тісті жылжыту үшін 1,7 г/см² күш жеткілікті.

Тамақ ішпей, сөйлемей отырғанда тіліңіздің ауызда тұруы тиіс арнайы орны бар екенін білесіз бе?

Тіл жоғарғы жақтың пішіні мен өлшеміне әсер етеді. Егер баланың тілі үнемі төменде жатса (ауызбен тыныс алғандағыдай), жоғарғы тістерге өсуге орын жетпейді, ал төменгі жақ артқа және төмен ығысады. Бұл беттің өсуіне әсер етеді.

Әдетте жоғарғы жақ жақсы дамиды, өйткені тыныштық күйінде тіл дұрыс орналасады, яғни таңдайға тиіп тұрады.

Егер тіл таңдайға тимесе, жоғарғы жақ тым тар болып қалады, сондықтан тістерге орын тар болып, олар тегіс өсе алмайды.

Жұтыну

Дұрыс жұтынуға да назар аудару керек. Дұрыс жұтынбағанда төменгі ерін тым қатты қозғалады. Тіл алға итереді, ал еріндер артқа қысады. Осыдан алдыңғы тістер артқа ауып, қисаяды. Бала минутына екі рет жұтынады, ал жұтыну түрі дұрыс болмаса (кері жұтыну), бет бұлшықеттері беттің өсу бағытына қарсы итеріп, оның генетикада қаланғандай дамуына кедергі келтіреді.

Бейненің екінші бөлігінде қалыпты беттің нашар дамыған беттен қаншалықты үлкен екені көрсетілген. Нәтижесінде бет тарылып, тістер қисық өседі және ақыл тістеріне орын қалмайды.

Ерін мен бет

Тілдің, еріннің және беттің қысымы тістер мен жақтардың орналасуына қатты әсер етеді. Бұлшықет тонусы әлсіз болып, ерін мен бет бұлшықеттерін бақылау жеткіліксіз болса, балаға еріндерін жұмып ұстау қиын болуы мүмкін, ал иек бұлшықеті жұтынған кезде тым белсенді жұмыс істеуі мүмкін.

Жұтынған кезде төменгі ерін тістерге қысым түсірмеуі керек. Еріннің осындай дұрыс емес әдеттері тістердің тығыз орналасуына әкеліп, жақтың дұрыс көлденең өсуіне кедергі келтіреді.

Генетикалық әлеует

28 жыл бұрын балалардағы ортодонтиялық мәселелердің нақты себептерін анықтаған доктор Крис Фаррелл бет-жақ дамуының бұзылыстарын анықтау үшін баланы тексеруге арналған 10 тармақтан тұратын диагностикалық карта құрастырды. Бұл кезде дәрігер баланың қалай тыныс алатынын, тілінің қайда орналасқанын, қалай жұтынатынын бағалайды. Бұл әдеттер жақтардың өсуіне қатты әсер етеді, ал оларды түзетсе, балалар өзінің генетикалық әлеуетіне жетіп, болашағына жақсы денсаулық алады.